Veelgestelde vragen

Zeer dicht borstweefsel

Een borst bestaat uit klieren en vet. Vrouwen met zeer dicht borstweefsel hebben veel klieren in de borst en weinig vet. Klieren zijn wit op een borstfoto. Borstkanker is ook wit op een borstfoto. Daarom is het lastig om de borstkanker te zien. De ster in de vier foto’s hieronder laat dit zien: in de meest rechter borstfoto is de ster moeilijker te zien.

Het bevolkingsonderzoek borstkanker is voor vrouwen van 50 tot en met 75 jaar oud. Ongeveer 8 van de 100 vrouwen die meedoen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker hebben zeer dicht borstweefsel.

In het bevolkingsonderzoek borstkanker wordt de densiteit van de borsten niet bepaald. Tot nu toe gebeurt dit alleen voor wetenschappelijke studies. Voor meer informatie over densiteit in het bevolkingsonderzoek kijk op: DENSE-studie | RIVM.

Ja, vrouwen tussen de 50 en 75 jaar oud met zeer dicht borstweefsel hebben een iets grotere kans op borstkanker dan de ‘gemiddelde’ Nederlandse vrouw in deze leeftijdsgroep.

De mate van risicoverhoging hangt sterk af van de vergelijkingsgroep. Voor borstdichtheid worden vaak 4 klassen gebruikt, zie ook de voorbeeldfoto’s in de folder die u heeft ontvangen of op de pagina Wat is DENSE-2?. De vrouwen in de hoogste categorie (categorie 4, meest rechter foto) hebben een ongeveer 3-6 keer hoger risico dan de vrouwen in de laagste categorie (categorie 1, meest linker foto). De gemiddelde Nederlandse vrouw in de screeningsleeftijd zit in categorie 2. Vergeleken met de gemiddelde vrouw heeft een vrouw in categorie 4 een ongeveer 2 keer hoger risico. 

Absolute kansen zijn veel moeilijker precies te bepalen aangezien deze ook afhankelijk zijn van andere omstandigheden. Om een indicatie te geven noemen we hier getallen uit een eerdere Amerikaanse studie (Tice et al. Ann Intern Med 2008). In deze studie is een groep vrouwen van 50-54 jaar, zonder familiegeschiedenis van borstkanker en ook geen geschiedenis van eerdere borstbiopten, gevolgd. In 5 jaar tijd (5-jaars risico) kreeg 1,7% van de vrouwen in categorie 4 borstkanker vergeleken met 1,3% in categorie 3, 0,9% in categorie 2 en 0,4% in categorie 1. Dit zijn uiteraard gemiddelde kansen en naarmate er andere risicofactoren in het spel zijn worden deze absolute kansen hoger.

Voor meer algemene informatie over de kans op borstkanker kijk op: website RIVM.

Het hebben van zeer dicht borstweefsel is voor een deel erfelijk. Maar er zijn ook andere factoren die bepalen of je wel of niet zeer dicht borstweefsel hebt. Leeftijd en hormonen kunnen hier bijvoorbeeld invloed op hebben. Meestal wordt het borstweefsel minder dicht als mensen ouder worden.

DENSE-2 studie

Niet alle vrouwen die meedoen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker hebben zeer dicht borstweefsel. Van de 100 vrouwen die meedoen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker, hebben ongeveer 8 vrouwen zeer dicht borstweefsel. Daarnaast wordt slechts een deel van alle vrouwen met zeer dicht borstweefsel uitgenodigd voor de DENSE-2 studie, dit wordt steekproefsgewijs gedaan.

De DENSE studie heeft ook gekeken naar een andere manier om borstfoto’s te maken bij vrouwen met zeer dicht borstweefsel, namelijk een MRI-onderzoek. Er is een verschil tussen het MRI-onderzoek in de eerdere DENSE studie en het MRI-onderzoek in de DENSE-2 studie. In de DENSE studie duurde het ongeveer 20 minuten om de MRI te maken, terwijl dit in de DENSE-2 studie maar ongeveer 5 minuten duurt. We noemen het MRI-onderzoek in de DENSE-2 studie daarom ook wel een verkort MRI-onderzoek. Ook onderzoeken we in de DENSE-2 studie nog een andere techniek, namelijk een contrast-mammogram. Voor meer informatie over het verkorte MRI-onderzoek en het contrast-mammogram kijk op de pagina: Wat is DENSE-2?

Vrouwen kunnen zich niet zelf aanmelden voor de DENSE-2 studie. Meedoen met de studie kan alleen als u een uitnodiging van Bevolkingsonderzoek Nederland heeft ontvangen, dit wordt willekeurig bepaald. Daarnaast kunnen vrouwen die al aan de eerste DENSE studie hebben meegedaan niet meedoen aan de DENSE-2 studie. Dit komt doordat deze vrouwen al 3 keer een MRI-onderzoek hebben gekregen. De kans kleiner is daardoor kleiner dat er borstkanker aanwezig is. Bij vrouwen die nog nooit een MRI hebben gehad, is deze kans juist groter. Als vrouwen met een kleinere kans meedoen aan de nieuwe studie, kan dit ertoe leiden dat de nieuwe technieken die we onderzoeken niet succesvol lijken. Alleen maar omdat de kans dat er borstkanker aanwezig is kleiner is.

Uitnodiging ontvangen

U kunt zich aanmelden of afmelden voor de DENSE-2 studie via deze website. Ga naar het aan/afmeldportaal. Op deze pagina kunt u inloggen met de gegevens op de brief die u van Bevolkingsonderzoek Nederland heeft ontvangen. U kunt dan aangeven of u wel of geen interesse heeft in deelname aan de DENSE-2 studie. Ook als u niet wilt deelnemen aan de DENSE-2 studie horen wij dit graag, wilt u zich dan ook afmelden via onze website?

In deze studie kijken we of een contrast-mammogram of verkorte MRI borstkankers kan opsporen die bij het reguliere bevolkingsonderzoek niet zijn gevonden. Om dit zo goed mogelijk te beoordelen, is het belangrijk dat het aanvullende onderzoek zo kort mogelijk na het reguliere reguliere bevolkingsonderzoek plaatsvindt. Het is daarom belangrijk dat u zich het liefst zo snel mogelijk, maar uiterlijk binnen 60 dagen na ontvangst van de uitnodiging aanmelden.

U kunt uw inloggegevens vinden op de brief van Bevolkingsonderzoek Nederland die u bij het informatiepakket heeft ontvangen. Hiermee kunt u inloggen op onze website. Lukt het u niet om in te loggen? Wij kunnen u het beste helpen als u een mail stuurt naar het DENSE-2 studieteam via: dense-2@umcutrecht.nl. Is het voor u niet mogelijk om te mailen? Dan kunt u bellen naar: 088-7553075.

Nadat u de uitnodiging en het informatiepakket van Bevolkingsonderzoek Nederland heeft ontvangen, heeft u 60 dagen de tijd om u aan te melden voor de DENSE-2 studie. Na die 60 dagen is het niet meer mogelijk om u aan te melden.

Wij kunnen u het beste helpen als u een mail stuurt naar het DENSE-2 studieteam via: dense-2@umcutrecht.nl. Is het voor u niet mogelijk om te mailen? Dan kunt u bellen naar: 088-7553075.

U kunt uw afspraak wijzigen of annuleren via de link in uw bevestigingsmail van de belafspraak.

Op onze website kunt u deze vragenlijst downloaden en printen. Kijk op de pagina: informatiepakket DENSE-2 studie. Als u meedoet aan de DENSE-2 studie, is het belangrijk dat u deze vragenlijst meeneemt naar uw ziekenhuisafspraak voor het contrast-mammogram of het MRI-onderzoek.

Als u de belafspraak heeft gehad met het DENSE-2 studieteam ontvangt u eerst per mail het toestemmingsformulier. Als u dit toestemmingsformulier heeft getekend, ontvangt u per mail een link om een afspraak te maken voor een contrast-mammogram of een MRI-onderzoek. Als u een uitnodiging heeft ontvangen voor een contrast-mammogram, dan kunt u alleen een afspraak maken voor een contrast-mammogram. Als u een uitnodiging heeft ontvangen voor een MRI-onderzoek, dan kunt u alleen een afspraak maken voor een MRI-onderzoek.

U kunt uw afspraak annuleren via de link in uw bevestigingsmail van de afspraak. U ontvangt daarna een e-mail ter bevestiging van de annulering. In deze e-mail staat ook een link waarmee u een nieuwe afspraak kunt inplannen. Als u op de dag van uw afspraak onverwacht niet kunt komen of te laat bent, neem dan contact op met het ziekenhuis. In de bevestigingsmail van uw afspraak vindt u ook een link naar het telefoonnummer dat u dan moet bellen.

In de studie proberen we rekening te houden met het aantal plekken in de verschillende ziekenhuizen. We proberen alle onderzoeken zo goed mogelijk te verdelen over de deelnemende ziekenhuizen. Het is daarom niet mogelijk om te ruilen naar een ander ziekenhuis.

Toestemmingsformulier

Wij vragen alleen informatie op bij uw zorgverzekeraar als u hiervoor toestemming geeft. 

Met uw toestemming kijken we of u een behandeling voor borstkanker heeft gehad. Dit is belangrijk voor de studie. In de DENSE-2 studie onderzoeken we namelijk of we borstkanker eerder kunnen opsporen en wat daarvan de gevolgen zijn. 

We willen weten of eerder opgespoorde borstkanker anders wordt behandeld. Is de behandeling dan minder zwaar? Daarnaast kijken we naar de kosten. Wat betekent het voor de gezondheidszorg als borstkanker met deze studie wordt opgespoord? 

Wij vragen alleen informatie op bij uw apotheek als u hiervoor toestemming geeft. 

Met uw toestemming kijken we of u een medicijnen voor borstkanker heeft gehad. Dit is belangrijk voor de studie. In de DENSE-2 studie onderzoeken we namelijk of we borstkanker eerder kunnen opsporen en wat daarvan de gevolgen zijn. 

We willen weten of eerder opgespoorde borstkanker anders wordt behandeld en welke medicijnen er gegeven worden. Daarnaast kijken we naar de kosten. Wat betekent het voor de gezondheidszorg als borstkanker met deze studie wordt opgespoord? 

We kijken dus niet naar andere medicijnen dan die voor de behandeling van borstkanker worden gebruikt. 

Bij de burgerlijke stand kunnen we vragen of iemand nog in leven is. Als we in de toekomst weer contact willen opnemen met mensen in de studie, sturen we alleen brieven naar mensen die nog leven. 

Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) heeft informatie over doodsoorzaken en zorggebruik. In de toekomst willen wij kijken of er deelnemers zijn overleden aan borstkanker. Dit helpt ons te onderzoeken of de extra screening invloed heeft op sterfte door borstkanker. 

Het CBS heeft ook informatie over zorggebruik, zoals ziekenhuisopnames. In de DENSE-2 studie onderzoeken we namelijk of we borstkanker eerder kunnen opsporen en wat daarvan de gevolgen zijn. 

We willen weten of eerder opgespoorde borstkanker anders wordt behandeld. Is de behandeling dan minder zwaar? Daarnaast kijken we naar de kosten. Wat betekent het voor de gezondheidszorg als borstkanker met deze studie wordt opgespoord? 

U heeft bij uw uitnodiging een toestemmingsformulier ontvangen, dit toestemmingsformulier hoeft u niet te tekenen. Dit toestemmingsformulier heeft u ontvangen zodat u dit alvast kunt doorlezen. Als u dit toestemmingsformulier kwijt bent, kunt u dit opnieuw downloaden via onze website. Kijk op de pagina: informatiepakket DENSE-2 studie.

Als u de belafspraak heeft gehad met het DENSE-2 studieteam en u heeft interesse in deelname aan de studie, dan ontvangt u per mail een link naar het toestemmingsformulier. U kunt dit toestemmingsformulier dan digitaal tekenen. U krijgt instructies hoe u dit moet doen. U kunt geen contrast-mammogram of MRI-onderzoek krijgen als u het toestemmingsformulier niet heeft getekend. Let op! U kunt het toestemmingsformulier het beste tekenen op uw laptop.

U mag op ieder moment stoppen met de DENSE-2 studie. Laat dit zo snel mogelijk weten aan de onderzoekers. Dit kunt u op verschillende manieren doen:

    • Klik op de link in de bevestigingsmail die u ontvangen heeft na het tekenen van het toestemmingsformulier.
    • Vul het formulier in ‘terugtrekken toestemming’ en stuur dit formulier per mail naar het DENSE-2 studieteam: dense-2@umcutrecht.nl. Dit formulier kunt u vinden op ik wil stoppen met de studie.
    • Bel het DENSE-2 studieteam op: 088-7553075.

U hoeft er niet bij te vertellen waarom u stopt. De onderzoekers gebruiken in het geval dat u stopt, de gegevens die tot het moment van stoppen zijn verzameld voor de studie.

De tweede ronde van de DENSE-2 studie

De DENSE-2 studie bestaat uit twee screeningsrondes. Als u mee heeft gedaan met de eerste ronde van de DENSE-2 studie en daar wordt geen borstkanker gevonden op de MRI of het contrast-mammogram, dan ontvangt u een uitnodiging voor de volgende ronde van het ‘normale’ bevolkingsonderzoek borstkanker. Als u dan weer borstfoto’s (een mammogram) laat maken en er zijn op deze foto’s geen aanwijzingen te vinden voor borstkanker, dan nodigen wij u uit voor de tweede ronde van de DENSE-2 studie. U ontvangt dan vanzelf een uitnodiging voor een tweede contrast-mammogram of MRI-onderzoek. Daarna kunt u aangeven of u wel of niet mee wilt doen aan de tweede ronde van de DENSE-2 studie.

De uitnodiging voor de tweede ronde ontvangt u per mail of per post. Deze uitnodiging ontvangt u één tot twee weken nadat u uw uitslag van het bevolkingsonderzoek borstkanker heeft ontvangen.

Heeft u: 1) meegedaan aan het ‘normale’ bevolkingsonderzoek borstkanker; 2) hiervan een uitslag ontvangen en was deze uitslag goed (geen aanwijzingen voor borstkanker) en 3) twee weken later nog geen uitnodiging ontvangen voor de tweede ronde van de DENSE-2 studie? Neem dan contact op met het studieteam per mail (dense-2@umcutrecht.nl) of telefonisch (088-7553075).

Is uw e-mailadres gewijzigd of bent u verhuisd? Geef dit dan door aan het studieteam via dense-2@umcutrecht.nl.

U ontvangt een uitnodiging voor de tweede ronde van de DENSE-2 studie per mail of post.

De DENSE-2 studie bestaat uit twee rondes. Dat betekent dat we u twee keer uitnodigen voor een contrast-mammogram of een MRI-onderzoek. De tweede ronde is belangrijk om te bepalen hoe waardevol het is om het contrast-mammogram of het MRI-onderzoek elke twee jaar te herhalen.

Tijdelijke uitbreiding MRI in het bevolkingsonderzoek

Het MRI onderzoek wordt niet meteen ingevoerd. De verwachting is dat, na zorgvuldige voorbereiding en implementatie, in 2030 de eerste MRI’s worden uitgevoerd.

Meer informatie over het invoeren van MRI staat op de website van het RIVM en bij de veelgestelde vragen van het RIVM.

In de tussentijd gaat de DENSE-2 studie, gewoon door. De DENSE-2 studie onderzoekt twee nieuwe technieken voor vrouwen met zeer dicht borstweefsel: een contrast-mammogram en een verkort MRI-onderzoek. Van beide technieken wordt verwacht dat ze minder duur zijn en minder capaciteit van de zorg vragen dan het lange MRI-onderzoek. Als de resultaten van de DENSE-2 studie goed zijn dan kunnen deze technieken in de toekomst worden ingevoerd.

De DENSE-2 studie gaat gewoon door. Er verandert niets voor u als deelnemer.

Als u bent uitgenodigd om deel te nemen aan de DENSE-2 studie dan kunt u twee keer een verkort MRI onderzoek of contrast-mammogram krijgen. Voor het tweede onderzoek moet u wel weer eerst deelnemen aan het “normale” bevolkingsonderzoek. Als er daar geen aanwijzingen voor borstkanker zijn gevonden, dan krijgt u weer een uitnodiging van de DENSE-2 studie.

Als MRI wordt ingevoerd en u komt hiervoor in aanmerking, dan wordt u tegen die tijd hiervoor uitgenodigd. Deelname aan de DENSE-2 studie heeft hier geen invloed op. Daarnaast kunt u altijd stoppen met deelname aan de DENSE-2 studie.

Overig

Als u nog geen belafspraak heeft gehad met het DENSE-2 studieteam en u heeft een vraag over de DENSE-2 studie, dan kunt u die vraag stellen tijdens de belafspraak. Schrijf uw vraag alvast op, zodat u deze niet vergeet te stellen. Als u na deze belafspraak of tijdens uw deelname aan de DENSE-2 studie vragen heeft, dan kan het DENSE-2 studieteam u het beste helpen als u een e-mail sturen naar: dense-2@umcutrecht.nl. Is het voor u niet mogelijk om te mailen? Dan kunt u bellen naar: 088-7553075.